W biznesie często zdarzają się sytuacje, w których po dostarczeniu towarów lub wykonaniu usług na płatność trzeba czekać miesiąc, a nawet znacznie dłużej. Tymczasem firma, która zakupiła towary lub usługi, musi wypłacać wynagrodzenia, rozliczać się z innymi dostawcami oraz dbać o dalsze codzienne funkcjonowanie.
Taką lukę w przepływie środków pieniężnych może pomóc zmniejszyć faktoring.
W tym artykule omówimy, czym jest faktoring i jak działa, jakie są rodzaje faktoringu, ile kosztuje, jakie ograniczenia mogą się z nim wiązać oraz czym różni się od pożyczki dla firm. Wyjaśnimy również, kiedy zwykła pożyczka biznesowa może być bardziej praktycznym rozwiązaniem.
Co to jest faktoring? Definicja
Faktoring to forma finansowania, w ramach której firma za określoną opłatą przenosi – w drodze cesji wierzytelności – wystawione, ale jeszcze niezapłacone faktury na firmę faktoringową (faktora) i otrzymuje większość środków bez konieczności oczekiwania na zapłatę od nabywcy.
Co to faktoring w praktyce? Zamiast czekać kilka tygodni lub miesięcy do upływu ustalonego terminu, w którym nabywca ma obowiązek zapłacić za dostarczone usługi lub towary, niezapłacone należności otrzymuje się od razu. To, czy ryzyko niewypłacalności nabywcy przechodzi na faktora, zależy od wybranego rodzaju faktoringu – więcej na ten temat poniżej.
Usługi faktoringowe są wykorzystywane najczęściej, gdy:
- duzi klienci wymagają dłuższego terminu płatności;
- szybko rozwijająca się firma ma niedobór środków obrotowych;
- działalność ma charakter sezonowy, a przepływy pieniężne są nieregularne.
W takich sytuacjach dla firmy korzystniejsze może być natychmiastowe otrzymanie większości należnej kwoty, przy niewielkiej opłacie, niż oczekiwanie na pełną płatność, które może spowolnić bieżącą działalność lub skłonić firmę do korzystania z dodatkowych źródeł finansowania.
Jak działa faktoring? Na czym polega usługa faktoringu
Na czym polega faktoring krok po kroku? Typowy proces wygląda następująco:
- Firma i nabywca usługi uzgadniają termin odroczonej płatności.
- Przedsiębiorstwo wystawia fakturę za wykonane usługi lub sprzedane towary.
- Faktura jest przekazywana firmie faktoringowej.
- Faktor wypłaca zaliczkę – najczęściej 80–90% wartości faktury – zwykle w ciągu 1–2 dni roboczych, a w faktoringu online często nawet tego samego dnia.
- Po dokonaniu płatności przez nabywcę faktor przelewa pozostałą kwotę po potrąceniu prowizji i odsetek.
Ważna uwaga: usługa faktoringowa służy wyłącznie do finansowania już wystawionych faktur za wykonane prace lub sprzedane towary. Jeśli środki są potrzebne na zakup surowców, zatrudnienie pracowników lub rozpoczęcie projektu jeszcze przed wystawieniem faktury, należy poszukać innych rozwiązań, ponieważ nie wchodzi to w zakres faktoringu.
Rodzaje faktoringu
Na rynku dostępnych jest kilka rodzajów faktoringu, które różnią się podziałem ryzyka, zakresem ujawniania informacji klientowi oraz innymi warunkami.
| Rodzaj faktoringu | Jak to działa | Dla kogo jest przeznaczony |
|---|---|---|
| Z regresem (niepełny) | Jeśli nabywca nie zapłaci, odpowiedzialność spoczywa na sprzedawcy | Dla firm, które chcą obniżyć koszty |
| Bez regresu (pełny) | Ryzyko niewypłacalności kupującego ponosi faktor | Dla firm, dla których ważne jest ograniczenie ryzyka |
| Jawny (otwarty) | Kupujący jest informowany, że faktura została przeniesiona na finansującego | Najczęściej stosowana opcja |
| Cichy (poufny) | Kupujący nie jest informowany o finansowaniu | Gdy ważna jest poufność |
| Odwrócony | Finansowanie organizowane jest z inicjatywy nabywcy w celu szybszego rozliczenia się z dostawcami | Dla dużych przedsiębiorstw i ich dostawców |
| Z ubezpieczeniem | Dodatkowe ubezpieczenie od ryzyka niewypłacalności nabywcy | Gdy liczy się większe bezpieczeństwo finansowe |
Ile kosztuje faktoring?
Koszt faktoringu zazwyczaj nie sprowadza się do jednej opłaty. Na ostateczną cenę składa się kilka elementów:
- odsetki za okres finansowania – zwykle WIBOR 1M lub 3M powiększony o marżę faktora (łącznie ok. 6–15% w skali roku);
- prowizja faktoringowa za obsługę faktury (najczęściej 0,2–3% wartości brutto faktury);
- prowizja przygotowawcza za zawarcie umowy lub przyznanie limitu;
- opłata za weryfikację nowego odbiorcy;
- kwota zatrzymana (zazwyczaj 10–20% wartości faktury), wypłacana dopiero po zapłacie przez nabywcę – nie jest to koszt, ale wpływa na płynność.
Dlatego przy ocenie ofert należy brać pod uwagę całkowity koszt usługi, zakres i czas trwania współpracy, a nie tylko stopę procentową. Warto też sprawdzić, czy odsetki są naliczane od wypłaconej zaliczki, czy od całej wartości faktury.
Ograniczenia faktoringu, o których warto wiedzieć
Chociaż faktoring może być korzystnym rozwiązaniem, nie można go stosować we wszystkich przypadkach, ponieważ ma on również pewne ograniczenia:
- Wymagania banków są zwykle wyższe. Faktoring bankowy jest częściej kierowany do firm z dłuższym stażem i wyższymi obrotami, a przy przyznaniu limitu może być pobierana prowizja przygotowawcza. Firmy faktoringowe online mają zwykle mniej wymagań i mogą finansować nawet pojedyncze faktury.
- Ocenia się nie tylko samą firmę. Analizowana jest również wiarygodność i wypłacalność jej odbiorców.
- Ryzyko koncentracji. Może istnieć ograniczenie dotyczące tego, jaką część całkowitego limitu stanowi jeden klient.
- Dłuższy proces przygotowawczy. Często konieczne jest przedłożenie najnowszych sprawozdań finansowych, czasami z kilku lat, umów z klientami oraz innych informacji, dlatego – zwłaszcza w bankach – proces ten może trwać kilka tygodni.
- Środki są powiązane z fakturami. Finansowanie udzielane jest wyłącznie w odniesieniu do już wystawionych faktur; bez nich pomoc finansowa nie jest udzielana.
- Klienci mogą dowiedzieć się o finansowaniu. Ma to znaczenie w przypadku wyboru faktoringu jawnego (otwartego).
Jeśli nie uwzględni się tych ograniczeń, usługa faktoringowa może stracić na atrakcyjności lub w dłuższej perspektywie okazać się mniej korzystna dla danej firmy, niż mogło się wydawać na początku.
Faktoring czy pożyczka dla firm: jak wybrać?
Czasami zamiast usługi faktoringowej można skorzystać z pożyczki dla firm, która zaspokaja te same potrzeby finansowe czyli tymczasowy niedobór środków pieniężnych. Rozwiązania te nie są jednak identyczne, a w zależności od rodzaju działalności i sytuacji finansowej firmy jedno z nich może okazać się znacznie bardziej odpowiednie niż drugie.
| Kryteria | Faktoring | Pożyczka dla firm |
|---|---|---|
| Co jest finansowane | Wystawione faktury | Różnorodne potrzeby biznesowe |
| Minimalna kwota | W bankach często wyższe progi | Możliwe są mniejsze kwoty |
| Co jest brane pod uwagę | Firma i jej klienci | Głównie zdolność kredytowa przedsiębiorstwa |
| Kiedy otrzymuje się środki | Po wystawieniu faktury | W razie potrzeby finansowania |
| Proces | Wymagane są faktury i limit | Prostszy wniosek |
| Szybkość | Zależy od ustalenia limitu | Często szybsza decyzja |
| Cena | Kilka różnych opłat | Zazwyczaj jasno określone odsetki i raty |
| Czy klienci są o tym informowani | Mogą się dowiedzieć | Nie |
| Zależność od nabywców | Duża | Niewielka |
Jak widać, pożyczka dla firm jest często prostsza i bardziej poufna, natomiast faktoring jest lepiej dostosowany do stałego przepływu faktur.
Kiedy faktoring jest lepszym wyborem?
Faktoring najczęściej sprawdza się, gdy:
- regularnie wystawiane są faktury o dużej wartości;
- klientami są wiarygodne, duże przedsiębiorstwa;
- terminy płatności są długie i nie można ich zmienić;
- potrzebne są wyższe limity finansowania;
- chce się przekazać zarządzanie należnościami podmiotowi finansującemu.
Kiedy zwykła pożyczka biznesowa okazuje się bardziej praktyczna?
Pożyczka biznesowa często staje się wygodniejszym rozwiązaniem, gdy:
- potrzeba finansowania ma charakter jednorazowy lub nieregularny;
- potrzebna jest mniejsza kwota;
- środki są potrzebne jeszcze przed rozpoczęciem realizacji zamówienia;
- grono klientów jest niewielkie lub stale się zmienia;
- nie chce się, aby klienci widzieli wybraną formę finansowania;
- decyzja musi zostać podjęta jak najszybciej.
Chociaż „Noviti Finance” nie oferuje faktoringu, w wielu przypadkach potrzeby firmy można zaspokoić za pomocą pożyczki dla firm – nawet do 200 000 PLN bez zastawu na majątku. Może to być prostsze rozwiązanie dla przedsiębiorstw, które potrzebują finansowania nie tylko na już wystawione faktury, ale także na realizację zamówień, zapasy, inwestycje lub inne cele biznesowe.
